Een grabbelton voor een lokale stichting. Of een loterij waarbij je alleen op de braderie loten kunt kopen. Je ziet het regelmatig voorbijkomen op de markt. Vooral bij een jaarmarkt of braderie zijn dit soort kansspelen populair.
Maar mag het eigenlijk wel volgens de huidige wet? Nederland kent verschillende regels voor loterijen, grabbeltonnen en online kansspelen. Je mag niet zomaar een loterij organiseren of een potje roulette aanbieden op je braderie. Wij doken in de wetgeving voor dit soort acties bij een kraam op de markt.
Wanneer is iets officieel een kansspel?
Het is belangrijk om de definitie van een kansspel goed te begrijpen voordat je aan de slag gaat. De Wet op de kansspelen stelt daarvoor drie voorwaarden:
- De uitslag wordt door toeval bepaald.
- De deelnemer heeft geen invloed op die uitslag.
- De deelnemer betaalt een inleg om mee te mogen doen.
Voldoet je spel aan alle drie de punten, dan is het officieel een kansspel. Heb je een grabbelton waar je niet apart geld voor hoeft te betalen, dan wordt dit niet als kansspel gezien. Maar zodra je loten moet kopen tegen betaling en je kans maakt op geldprijzen, is er vaak sprake van een kansspel. Dat geldt zowel online in een casino als op de lokale markt. Toch hoef je niet voor elk kansspel een vergunning aan te vragen.
Loterijen op een braderie of tijdens een evenement
Het gebeurt regelmatig dat tijdens een jaarmarkt of braderie een loterij georganiseerd wordt. De opbrengst is vaak voor een goed doel of de lokale vereniging. Ze proberen extra inkomsten te genereren voor de club door loten te verkopen. De prijzen zijn speciaal voor de loterij gekocht en bestaan soms uit lokale producten.
Voor kleine kansspelen zoals een bingo of een rad van avontuur geldt een uitzondering. Artikel 7c van de Wet op de kansspelen legt de wettelijke definitie van een klein kansspel vast en houdt de prijzen op maximaal 400 euro per serie of set en 1.550 euro per bijeenkomst. Zo’n bijeenkomst meld je bij de gemeente, bij de meeste gemeenten uiterlijk veertien dagen van tevoren. Gaat het om een echte loterij met loten, dan heb je wel een vergunning nodig: blijft het prijzenpakket onder de 4.500 euro, dan vraag je die aan bij de gemeente waar de trekking plaatsvindt, daarboven bij de Kansspelautoriteit. Aan zo’n vergunning hangt de eis dat minimaal 40 procent van de opbrengst naar het goede doel gaat.
Dat is dus iets heel anders dan online kansspelen waar duizenden spelers tegelijk aan deelnemen. Een online casino heeft voor zijn kansspelen altijd een vergunning nodig en daar bestaat geen uitzondering op.
Leeftijdsregels blijven wel altijd bestaan
Deelnemers aan loterijen op de markt zien dit meestal niet als gokken. Ze steunen er vooral de lokale club of vereniging mee. Toch geldt ook voor deze loterijen een leeftijdsgrens. Je mag in Nederland niet gokken als je jonger bent dan achttien jaar en dat moet ook bij de loterijen op de markt gecontroleerd worden.
Jonge bezoekers mogen dus geen loten kopen om hun lokale club te steunen. Kwetsbare groepen krijgen op die manier geen toegang tot kansspelen. De regels zijn hierin duidelijk voor de loterij op de braderie, voor Nederlandse vergunninghouders en voor een online casino buitenland dat zich op Nederlandse spelers richt.
Controleer heel goed de wetgeving en vraag toestemming aan de organisatie en gemeente
Als je een grabbelton ter promotie van iets neerzet, dan is dat meestal wel toegestaan. Maar het blijft belangrijk dat je vooraf heel goed de wetgeving controleert. Hoe staat de gemeente ertegenover dat je een grabbelton neerzet of een loterij organiseert? Loop daarom deze stappen na voordat je je actie aankondigt:
- Bepaal of je actie voldoet aan de drie voorwaarden van een kansspel.
- Kijk of je binnen de grenzen van een klein kansspel blijft of dat je een loterijvergunning nodig hebt.
- Meld het kleine kansspel of vraag de vergunning aan bij de gemeente, ruim voor de marktdag.
- Vraag daarnaast toestemming aan de organisator van de markt of braderie.
- Regel de leeftijdscontrole aan de kraam zelf.
Vraag altijd vooraf toestemming: zonder melding of vergunning is ook een goedbedoelde loterij illegaal, en de boetes voor het overtreden van de kansspelwetgeving zijn hoog. Dat risico wil je niet lopen met een simpel spelletje ter promotie van je stichting. Je kunt gelukkig vanuit de gemeente een vergunning of tijdelijke vrijstelling voor kansspelen krijgen en daarmee gewoon een eenvoudige loterij aanbieden op de markt.